Citabax (citalopram) bez tajemnic: wskazania, działania niepożądane i recepta

Citabax co to za lek: substancja, grupa, producent

Citabax to nazwa handlowa. Substancja czynna to citalopram, w ChPL zapisywany jako cytalopram. Kod ATC: N06AB04. Podmiot odpowiedzialny: Ranbaxy (Poland).

Citalopram należy do selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny, w skrócie SSRI. Nazwa grupy mówi, co robi: hamuje zwrotny wychwyt serotoniny w układzie nerwowym. Nie działa od pierwszej tabletki. Potrzebuje tygodni regularnego stosowania.

Pełny opis substancji i listę innych produktów z nią znajdziesz na karcie citalopramu. Porównanie leków z tej samej klasy zebraliśmy w przeglądzie grupy SSRI.

Citabax na co pomaga: dwa wskazania

ChPL wymienia dwa zastosowania:

• leczenie zaburzeń depresyjnych;
• leczenie zespołu lęku napadowego z agorafobią lub bez agorafobii.

Ile to trwa: tygodnie, a nie godziny

W depresji działanie przeciwdepresyjne uzyskuje się zazwyczaj po 2-4 tygodniach. Leczenie trwa zwykle sześć miesięcy lub dłużej, żeby zapobiec nawrotowi.

W zespole lęku napadowego maksymalną skuteczność citalopram osiąga po około 3 miesiącach. Citabax nie jest więc lekiem na pojedynczy atak paniki. Działa przy codziennym, regularnym stosowaniu.

Dzieci i młodzież poniżej 18 lat: citalopramu nie należy stosować w tej grupie wiekowej. U osób po 65. roku życia ChPL przewiduje niższe dawkowanie, które ustala lekarz.

Citabax 10, 20 i 40: moce tabletek w aptece

Citabax ma postać tabletek powlekanych w trzech mocach: 10 mg, 20 mg i 40 mg. Stąd nazwy w aptece: Citabax 10, Citabax 20 i Citabax 40. Liczba w nazwie to moc jednej tabletki, a nie zalecenie, ile brać.

Dawkę ustala lekarz. Zależy od rozpoznania, wieku, czynności wątroby i tego, jak organizm metabolizuje lek z udziałem enzymu CYP2C19. Przy chorobach wątroby i u wolno metabolizujących ChPL przewiduje niższy pułap.

Tabletkę przyjmujesz raz na dobę, o dowolnej porze, z posiłkiem lub bez, popijając dużą ilością płynu, np. szklanką wody.

Nie odstawiaj leku nagle. ChPL zaleca stopniowe zmniejszanie dawki przez co najmniej 1-2 tygodnie, pod kontrolą lekarza. Gwałtowne przerwanie często daje objawy odstawienia: zawroty głowy, zaburzenia czucia, bezsenność i intensywne sny, lęk, nudności, drżenie, kołatanie serca, drażliwość.

Citabax skutki uboczne według tabeli ChPL

Działania niepożądane citalopramu są zwykle łagodne i przemijające. Najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach i słabną, gdy depresja ustępuje. Część z nich zależy od dawki, m.in. pocenie, suchość w ustach, bezsenność, senność, biegunka, nudności i zmęczenie.

• Bardzo często (więcej niż 1 osoba na 10): senność, bezsenność, ból głowy, drżenie, suchość w jamie ustnej, nudności, zaparcia, nasilone pocenie się, osłabienie.
• Często: zmniejszenie łaknienia i masy ciała, pobudzenie, lęk, nerwowość, niezwykłe sny, zaburzenia koncentracji, spadek popędu płciowego, zawroty głowy, parestezje, zaburzenia widzenia, szumy uszne, tachykardia i kołatanie serca, niedociśnienie ortostatyczne, biegunka, wymioty, bóle mięśni i stawów, zaburzenia wytrysku i impotencja, zmęczenie.
• Niezbyt często: zwiększenie łaknienia i masy ciała, agresja, mania, omdlenia, drgawki, bradykardia, rozszerzenie źrenic, pokrzywka.
• Rzadko: hiponatremia, zespół serotoninowy, krwotoki, zapalenie wątroby.
• Częstość nieznana: wydłużenie odstępu QT i zaburzenia rytmu typu torsade de pointes, myśli i zachowania samobójcze.

Start leczenia: lęk, myśli samobójcze i serce

U części osób z lękiem napadowym objawy lękowe na początku leczenia się nasilają. ChPL podaje, że zwykle ustępują samoistnie po 14 dniach.

Myśli samobójcze mogą przejściowo przybrać na sile w pierwszych tygodniach leczenia i po każdej zmianie dawki. Najwyraźniej widać to u osób przed 25. rokiem życia. Gdy to zauważysz, skontaktuj się z lekarzem od razu. W bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń na 112.

Serce: citalopram wydłuża odstęp QT zależnie od dawki. Gdy w trakcie leczenia pojawią się objawy zaburzeń rytmu serca, ChPL zaleca odstawienie leku i wykonanie EKG. Zgłoś je lekarzowi bez zwłoki.

Choroby, które zgłosisz lekarzowi we wniosku

Każdą z tych sytuacji opisz we wniosku o kontynuację:

• padaczka: przy nieustabilizowanej należy unikać leku, przy opanowanej potrzebna jest ścisła kontrola, a drgawki są powodem do przerwania leczenia;
• zaburzenie afektywne dwubiegunowe: może pojawić się faza maniakalna, a wtedy lek się odstawia;
• cukrzyca: SSRI mogą zmieniać kontrolę glikemii, czasem trzeba skorygować insulinę lub leki doustne;
• skłonność do hiponatremii: ryzyko rośnie u starszych osób, zwłaszcza kobiet, i przy lekach moczopędnych;
• niski potas lub magnez, wolne tętno, niedawny zawał lub niewyrównana niewydolność serca: zaburzenia elektrolitów wyrównuje się przed leczeniem, a przy stabilnej chorobie serca rozważa się EKG.

Kiedy Citabax odpada: przeciwwskazania

Citabax jest przeciwwskazany przy:

• nadwrażliwości na citalopram lub składnik tabletki;
• jednoczesnym stosowaniu inhibitorów MAO, w ciągu 14 dni po odstawieniu nieodwracalnych IMAO oraz wcześniej niż dzień po zakończeniu moklobemidu lub selegiliny;
• leczeniu linezolidem, chyba że możliwa jest ścisła obserwacja i kontrola ciśnienia;
• stwierdzonym wydłużeniu odstępu QT lub wrodzonym zespole długiego QT;
• jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających QT, np. leków przeciwarytmicznych klasy IA i III, niektórych przeciwpsychotycznych, trójpierścieniowych przeciwdepresyjnych i części antybiotyków.

Leki serotoninergiczne, dziurawiec i hydroksyzyna

Leku Citabax nie należy łączyć z lekami serotoninergicznymi: tryptanami (np. sumatryptanem), opioidami (w tym tramadolem) i tryptofanem. Ryzyko to zespół serotoninowy. Nie należy go też stosować razem z preparatami z zielem dziurawca, bo zwiększa to częstość działań niepożądanych. Ostrożność dotyczy leków przeciwzakrzepowych, NLPZ i kwasu acetylosalicylowego (krwawienia) oraz litu.

Hydroksyzyna: jej charakterystyka, ustalona w procedurze EMA, przeciwwskazuje łączenie z lekami wydłużającymi odstęp QT i wymienia citalopram z nazwy. Jeśli stosujesz hydroksyzynę, powiedz o tym lekarzowi.

Citabax a alkohol, kierownica i ciąża

Alkohol: badania nie wykazały interakcji citalopramu z alkoholem. Mimo to ChPL mówi jasno: w czasie stosowania leków z grupy SSRI należy unikać picia alkoholu. Traktuj to jako zasadę na cały okres terapii.

Prowadzenie auta: citalopram wpływa w niewielkim lub umiarkowanym stopniu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Mogą pojawić się zaburzenia uwagi i koncentracji, z powodu choroby, leku albo obu naraz. Senność to bardzo częste działanie niepożądane. Oceniaj swoją sprawność uczciwie, zwłaszcza na starcie leczenia.

Ciąża i karmienie: citalopram nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne, po dokładnym rozważeniu ryzyka i korzyści. W ciąży nie odstawiaj go nagle. Gdy matka przyjmuje lek w późnej ciąży, zwłaszcza w ostatnim trymestrze, noworodka trzeba po porodzie obserwować. Lek przenika w niewielkich ilościach do mleka, więc decyzję o karmieniu piersią podejmij z lekarzem.

Citabax: psychotrop czy nie, uzależnienie i odstawienie

Potocznie tak: działa na psychikę, więc wiele osób nazywa go psychotropem. Formalnie nie: citalopram nie figuruje w wykazie substancji psychotropowych. Dlatego Citabax wydaje się na zwykłą receptę Rp, bez szczególnych zasad obowiązujących grupy P.

ChPL nie opisuje uzależnienia ani nadużywania citalopramu. Opisuje natomiast objawy odstawienia. Pojawiają się zwykle w pierwszych dniach po przerwaniu, najczęściej nagłym. Przeważnie są łagodne lub umiarkowane i mijają same, ale u części osób bywają ciężkie i trwają dłużej. To nie to samo co uzależnienie, ale wystarczający powód, by koniec leczenia zaplanować z lekarzem.

Citabax zamienniki i cena

Ten sam citalopram zawierają inne produkty w obrocie: Aurex, Cipramil, Cital, Citaxin, Citronil, Oropram, Pram, Citalopram Medreg i Citalopram Vitabalans. Moce i postacie mogą się różnić. Zamianę omów z lekarzem lub farmaceutą.

Escitalopram to pokrewna, ale inna substancja. Przejście z jednej na drugą to decyzja lekarza, nie zamiana w aptece.

Cena zależy od mocy, wielkości opakowania i refundacji. Aktualną odpłatność sprawdzisz w obwieszczeniu refundacyjnym Ministra Zdrowia albo w aptece. Kwot w tym tekście nie podajemy.

Recepta na Citabax: online tylko kontynuacja

Citabax to lek Rp. Termin realizacji e-recepty nie może przekroczyć 365 dni. Odrębne terminy dotyczą antybiotyków (7 dni) oraz środków odurzających i substancji psychotropowych (30 dni). Citalopram do tej ostatniej grupy nie należy.

Rozpoznanie i pierwszy dobór leku to wizyta u psychiatry. Online przedłużysz leczenie, które już trwa i ma dokumentację. Art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza pozwala wystawić receptę na kontynuację bez badania, jeśli uzasadnia to stan zdrowia opisany w dokumentacji.

U nas: formularz z wywiadem, ocena wniosku przez lekarza, pytania dodatkowe na czacie. Przygotuj dokumentację dotychczasowego leczenia, np. kartę z wizyty u psychiatry. Lekarz może odmówić. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi. Jak to działa krok po kroku, opisuje strona e-recepty na leki psychiatryczne.

Leku Citabax nie kupisz bez recepty. Tabletki z nielegalnych źródeł mogą być podróbką o nieznanym składzie.

Substancja czynna

• Citalopram

Źródła

• Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 (URPL)
• Ulotka dla pacjenta Citabax 10 (URPL)
• Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. 2026 poz. 612)
• Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2026 poz. 37)
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139)