Zoloft krótko i konkretnie: sertralina, wskazania, skutki uboczne, recepta
Zoloft to lek na receptę (Rp) z sertraliną, lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI. Charakterystyka produktu wskazuje go w depresji, lęku napadowym, zaburzeniach obsesyjno-kompulsyjnych, fobii społecznej i PTSD. Niżej masz fakty z ChPL: jak działa, czego się spodziewać na starcie, jakie daje skutki uboczne, co z alkoholem, zamiennikami i receptą.
płatność po wypełnieniu wniosku · płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument
Co to za lek: Zoloft to sertralina z grupy SSRI
Zoloft to nazwa handlowa. W środku jest sertralina. Grupa: SSRI, czyli leki, które wybiórczo blokują wychwyt zwrotny serotoniny. Kod ATC: N06AB06. Podmiot odpowiedzialny: Viatris Healthcare Limited.
Jak to działa? Serotonina dłużej zostaje w szczelinie między neuronami. ChPL dodaje, że sertralina nie rusza przekaźnictwa katecholaminergicznego i nie ma powinowactwa do receptorów benzodiazepinowych, histaminowych ani cholinergicznych. Wniosek praktyczny: to nie jest tabletka uspokajająca na jeden trudny wieczór. Działa stopniowo, przy regularnym przyjmowaniu.
Substancję i inne preparaty opisujemy na stronie sertralina: opis substancji. Porównanie całej grupy znajdziesz w przeglądzie leków SSRI.
Na co pomaga Zoloft według charakterystyki produktu
Punkt 4.1 ChPL zawiera pięć wskazań. Rozpoznanie stawia psychiatra, lekarz dobiera do niego lek. Oto one, prostym językiem:
- depresja: leczenie epizodu dużej depresji i ochrona przed kolejnym nawrotem (szerzej w poradniku o depresji);
- napady paniki, także te połączone z lękiem przed otwartą przestrzenią, czyli agorafobią;
- natręctwa, czyli ZO-K: u dorosłych, a także u pacjentów od 6 do 17 roku życia;
- silny, paraliżujący lęk w sytuacjach społecznych, nazywany fobią społeczną;
- PTSD, zaburzenie, które rozwija się po przeżytej traumie.
Ile trwa leczenie i jak wyglądają pierwsze dni
Nie licz na efekt po pierwszej tabletce. Charakterystyka podaje, że poprawa może ruszyć w ciągu 7 dni. Pełne działanie przychodzi zwykle później, a przy natręctwach jeszcze później.
Przy depresji ChPL mówi jasno: leczenie ma trwać przynajmniej 6 miesięcy. Tyle, by mieć pewność, że objawy naprawdę minęły. Przy napadach paniki i ZO-K lekarz co jakiś czas sprawdza, czy lek jest dalej potrzebny.
Start bywa nierówny. Nudności to działanie niepożądane zgłaszane najczęściej. Spora część dolegliwości słabnie, gdy bierzesz lek dalej. Może też pojawić się akatyzja: męczący wewnętrzny niepokój i przymus ruchu, przy którym trudno usiedzieć w miejscu. Powiedz o niej lekarzowi.
Obserwuj nastrój. Pierwsze tygodnie i czas po każdej korekcie dawki to okres, w którym lęk może przejściowo wzrosnąć, a myśli samobójcze mogą się nasilić. Najsilniej widać to u osób, które nie skończyły 25 lat. Zauważasz to u siebie? Albo ktoś bliski widzi to u ciebie? Od razu kontakt z lekarzem. Gdy życie jest zagrożone, dzwoń pod 112.
Tabletki 50 mg i 100 mg: postać i moce
Zoloft występuje w obrocie jako tabletki powlekane 50 mg i 100 mg. Inne produkty z sertraliną mają też moce 25 mg i 150 mg.
Dawkę i porę przyjmowania ustala lekarz. Nie zmieniaj ich sam. Tabletkę możesz popić przy posiłku albo między posiłkami. Odpuść sok grejpfrutowy: w jednym badaniu trzy szklanki dziennie podniosły stężenie sertraliny we krwi o około 100%.
Skutki uboczne: co zgłasza się najczęściej
Tabela 4.8 ChPL łączy dane po wprowadzeniu leku do obrotu z badaniami z placebo: 2542 osoby brały w nich sertralinę, 2145 placebo. Wiele dolegliwości słabnie z czasem i zwykle nie trzeba z ich powodu przerywać leczenia.
- bardzo często (u co najmniej 1 osoby na 10): żołądek, czyli nudności, biegunka i suchość w ustach; sen, czyli bezsenność albo senność; do tego ból i zawroty głowy, zmęczenie, a u mężczyzn brak wytrysku;
- często (od 1 na 100 do 1 na 10): nerwowość, niepokój, pobudzenie, koszmary, mniejsza ochota na seks, zaburzenia wzwodu, nieregularne miesiączki, drżenie, mrowienia, szum w uszach, kłopoty z widzeniem, kołatanie serca, uderzenia gorąca, pocenie się, wysypka, zaparcia, wymioty, niestrawność, bóle stawów i mięśni, wzrost masy ciała;
- przy fobii społecznej brak ejakulacji zgłosiło 14% mężczyzn biorących sertralinę, w grupie placebo 0%.
Sygnały, przy których dzwonisz do lekarza
ChPL opisuje też rzadsze, ale poważne zdarzenia. Zgłaszano zaburzenia seksualne, które trwały mimo odstawienia SSRI. U osób starszych i przyjmujących leki moczopędne może spaść poziom sodu we krwi: objawy to ból głowy, kłopoty z koncentracją i pamięcią, splątanie, osłabienie, chwiejność.
SSRI zwiększają skłonność do krwawień, zwłaszcza razem z lekami przeciwzakrzepowymi, kwasem acetylosalicylowym i NLPZ. Niepokojące są pobudzenie z gorączką, potami, biegunką i sztywnością mięśni: to mogą być objawy zespołu serotoninowego. Faza maniakalna, drgawki albo nagły ból oka z pogorszeniem widzenia to też powód do pilnego kontaktu z lekarzem.
Ciekawostka praktyczna: sertralina może dać fałszywie dodatni test przesiewowy moczu na benzodiazepiny, nawet przez kilka dni po odstawieniu. Testy potwierdzające odróżniają oba leki.
Kiedy Zoloft odpada, a kiedy wymaga ostrożności
Bezwzględne przeszkody według punktu 4.3 i 4.4 ChPL:
- uczulenie na sertralinę albo na którykolwiek składnik tabletki;
- branie nieodwracalnego inhibitora MAO, np. selegiliny. Między końcem takiego leczenia a pierwszą tabletką sertraliny musi minąć co najmniej 14 dni. W drugą stronę: sertralinę odstawia się minimum 7 dni wcześniej;
- branie pimozydu;
- ciężka niewydolność wątroby: tu sertraliny nie należy stosować.
Ciąża, karmienie, dzieci: co mówi ChPL
Poniżej 18 lat sertralina nie powinna być stosowana. Jedyny wyjątek: ZO-K u pacjentów w wieku 6-17 lat. Szczególnej ostrożności wymagają mania w przeszłości, cukrzyca i jaskra z zamkniętym kątem. Przy niestabilnej padaczce sertraliny należy unikać, a padaczka kontrolowana wymaga uważnej obserwacji lekarza.
Ciąża: ChPL nie zaleca sertraliny, chyba że stan kliniczny kobiety tego wymaga, a spodziewana korzyść przeważa nad ryzykiem. Karmienie piersią: też nie jest zalecane, o ile lekarz nie uzna, że korzyści są większe niż ryzyko. Planujesz ciążę albo w niej jesteś? Powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu, zanim cokolwiek zmienisz.
Kieliszek i kierownica przy Zolofcie
Alkohol: u zdrowych ochotników sertralina nie wzmacniała jego wpływu na myślenie i sprawność. Charakterystyka i tak odradza picie alkoholu przez cały czas brania sertraliny. Dodatkowy minus: alkohol sam nasila depresję i lęk.
Auto: badania nie wykazały, by sertralina psuła sprawność psychomotoryczną. ChPL ostrzega jednak, że leki przeciwdepresyjne mogą osłabiać to, czego potrzebujesz za kierownicą i przy maszynach. Senność, zawroty głowy, rozmyty wzrok? Nie jedź.
Leki, których nie łączysz z sertraliną
Przeciwwskazane są nieodwracalne inhibitory MAO i pimozyd. Z moklobemidem sertraliny nie powinno się stosować z powodu ryzyka zespołu serotoninowego. Linezolidu nie należy podawać osobom leczonym sertraliną.
Ostrożność obowiązuje przy innych lekach serotoninergicznych: tryptanach, opioidach takich jak fentanyl, innych lekach przeciwdepresyjnych. Ziele dziurawca może obniżać stężenie sertraliny, a ChPL zaleca w miarę możliwości unikać tego połączenia. Przy silnych inhibitorach CYP3A4, np. ketokonazolu czy klarytromycynie, ekspozycja na sertralinę może wzrosnąć, dlatego ChPL zaleca unikać ich w trakcie leczenia sertraliną. Pokaż lekarzowi pełną listę leków i suplementów.
Czy Zoloft to psychotrop i czy uzależnia
Słowo psychotrop ma dwa znaczenia. W mowie potocznej to każdy lek, który działa na psychikę. W prawie to substancja z urzędowego wykazu. Sertraliny na tym wykazie nie ma, więc Zoloft to zwykłe Rp.
Uzależnienie? Punkt 5.1 ChPL: nie wykazano, by sertralina skłaniała do nadużywania. W badaniu porównawczym nie dawała euforii ani efektów, które zachęcałyby do nadużywania, w odróżnieniu od alprazolamu i d-amfetaminy. W tabeli działań niepożądanych uzależnienie od leków jest odnotowane jako rzadkie.
Odstawienie to osobny temat. W badaniach objawy po przerwaniu leku zgłosiło 23% osób, które kończyły sertralinę. Wśród tych, którzy brali ją dalej, było to 12%. Najczęściej: zawroty głowy, mrowienia, kłopoty ze snem i intensywne sny, niepokój, nudności, drżenie, ból głowy. Zwykle mijają w 2 tygodnie, ale u części osób ciągną się 2-3 miesiące lub dłużej. Nie odstawiaj więc z dnia na dzień. Tempo schodzenia z leku ustala lekarz.
Zamienniki Zolofta i koszt w aptece
Zamiennik to produkt z tą samą substancją, mocą i postacią. Sertralinę w obrocie mają m.in. Asertin, Setaloft, Stimuloton, Asentra, Zotral i Sertagen. Jeden z nich opisujemy osobno: Asertin.
Zamiennik może mieć inne substancje pomocnicze, kształt tabletki i wielkość opakowania. O zamianę pytaj farmaceutę albo lekarza. Ile zapłacisz, zależy od apteki, opakowania i refundacji. Aktualną odpłatność sprawdzisz w obwieszczeniu Ministra Zdrowia z wykazem leków refundowanych. Kwot tu nie podajemy, bo się zmieniają.
Recepta na Zoloft: kontynuacja leczenia przez wniosek
Zoloft kupisz tylko z receptą. Bez recepty go nie dostaniesz w legalnym obrocie. Tabletki z czarnego rynku to ryzyko podróbki o nieznanym składzie.
Kolejność jest stała. Najpierw psychiatra na wizycie: stawia rozpoznanie i dobiera pierwszy lek. Online tylko przedłużasz leczenie, które już trwa i ma dokumentację. Wypełniasz formularz z wywiadem, dodajesz dokumenty z dotychczasowego leczenia. Twój wniosek czyta lekarz. Jeśli czegoś brakuje, dopytuje na czacie. Decyzja należy do niego i może być odmowna. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi. Jak to wygląda krok po kroku: e-recepta na leki psychiatryczne.
Ważność kodu: Prawo farmaceutyczne ustala górną granicę 365 dni dla e-recepty. Krótsze limity mają antybiotyki (7 dni) i leki ze środkami odurzającymi lub substancjami psychotropowymi (30 dni). Sertralina do żadnej z tych grup nie należy.
Tu nie ma na co czekać. Jeśli myślisz o odebraniu sobie życia albo czujesz, że dłużej nie dasz rady, nie wypełniaj wniosku - zadzwoń od razu. Te numery działają szybciej niż jakakolwiek e-konsultacja:
- 116 123 - telefon dla dorosłych w kryzysie, całą dobę, bezpłatnie
- 800 70 2222 - Centrum Wsparcia, całą dobę, bezpłatnie
- 112 - gdy życie jest w bezpośrednim niebezpieczeństwie