Elicea w skrócie: escitalopram, wskazania, działania niepożądane i recepta
Elicea to lek na receptę (Rp) z escitalopramem, czyli lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI. ChPL wskazuje go w depresji, lęku panicznym, fobii społecznej, lęku uogólnionym i zaburzeniu obsesyjno-kompulsyjnym. Poniżej konkretnie: jak działa, kiedy widać efekt, jakie są skutki uboczne, z czym go nie łączyć i jak wygląda recepta.
płatność po wypełnieniu wniosku · płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument
Elicea, czyli escitalopram: co jest w tabletce
Elicea to marka. Substancja czynna to escitalopram. Podmiot odpowiedzialny: Krka, d.d., Novo mesto. Grupa według ChPL: leki przeciwdepresyjne, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Kod ATC: N06AB10.
ChPL wskazuje jeden prawdopodobny mechanizm. Escitalopram blokuje transporter, który zabiera serotoninę z powrotem do neuronu. Do receptorów dopaminowych, histaminowych, muskarynowych, benzodiazepinowych i opioidowych ma niewielkie powinowactwo albo żadne. Efekt: to nie jest środek na szybkie wyciszenie. Działa po regularnym przyjmowaniu przez tygodnie.
Pełny opis substancji i listę innych produktów masz na stronie escitalopram. Tło całej grupy: SSRI w pigułce.
Pięć wskazań Elicei z punktu 4.1
Lekarz sięga po Eliceę, gdy psychiatra rozpoznał jedno z tych zaburzeń:
- epizod dużej depresji;
- lęk paniczny, z agorafobią albo bez niej;
- fobia społeczna, ale tylko gdy realnie blokuje pracę i życie towarzyskie. ChPL podkreśla, że to nie to samo co nieśmiałość;
- zaburzenie lękowe uogólnione, opisane szerzej w poradniku o nerwicy lękowej;
- zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, czyli natręctwa.
Kiedy poczujesz różnicę: tygodnie, nie godziny
Depresja: według ChPL działanie przeciwdepresyjne pojawia się zwykle w ciągu 2-4 tygodni. Żeby utrwalić efekt, leczenie trwa przynajmniej 6 miesięcy po ustąpieniu objawów.
Lęk paniczny: najpełniejsze działanie przychodzi po około 3 miesiącach, a całe leczenie trwa kilka miesięcy. Fobia społeczna: objawy słabną zwykle po 2-4 tygodniach, a ChPL zaleca kontynuację przez 12 tygodni. Lęk uogólniony: skuteczność długiego leczenia oceniano przez co najmniej 6 miesięcy, a lekarz regularnie sprawdza, czy korzyść się utrzymuje.
Uwaga przy lęku panicznym. Na starcie objawy lękowe mogą się paradoksalnie nasilić. Zwykle mija to w ciągu dwóch tygodni dalszego leczenia. Nie odstawiaj leku na własną rękę, tylko zgłoś to lekarzowi.
Obserwuj też nastrój. W pierwszych tygodniach i po każdej zmianie dawki może dojść do przejściowego nasilenia lęku i myśli samobójczych. Najczęściej dotyczy to osób przed 25. rokiem życia. Widzisz to u siebie albo bliscy widzą to u ciebie? Natychmiast skontaktuj się z lekarzem. W bezpośrednim zagrożeniu życia: 112.
Elicea 5 mg, 10 mg, 20 mg i wersja Q-Tab
Na rynku są dwie postacie. Klasyczna Elicea to tabletki powlekane w mocach 5, 10 i 20 mg. Elicea Q-Tab rozpuszcza się w ustach i ma moce 5, 10, 15 i 20 mg.
Moc dobiera lekarz. Nie zmieniaj jej sam. Lek bierzesz raz na dobę, z jedzeniem albo bez. Tabletki powlekane mają w składzie laktozę. Jeśli masz dziedziczną nietolerancję galaktozy, brak laktazy albo zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, nie są dla ciebie. Dzieci i nastolatki poniżej 18 lat nie powinny dostawać Elicei.
Skutki uboczne Elicei w liczbach z ChPL
Najwięcej dolegliwości pojawia się w pierwszym albo drugim tygodniu. Później zwykle słabną i zdarzają się rzadziej. Uwaga techniczna: częstości w tabeli ChPL pochodzą z badań klinicznych bez odjęcia wyników grupy placebo.
- bardzo często, czyli u co najmniej 1 na 10 osób: ból głowy i nudności;
- często, czyli u 1-10 na 100 osób: bezsenność lub senność, zawroty głowy, mrowienia, drżenie, lęk, niepokój, nietypowe sny, biegunka, zaparcia, wymioty, suchość w ustach, wzmożone pocenie, ziewanie, zapalenie zatok, zmiana apetytu, przybieranie na wadze, bóle stawów i mięśni, zmęczenie, gorączka;
- sfera seksualna, często: spadek popędu, u kobiet brak orgazmu, u mężczyzn zaburzenia wytrysku i impotencja. Zgłaszano też zaburzenia seksualne trwające mimo odstawienia SSRI;
- kości: badania, głównie u osób po 50. roku życia, wykazały większe ryzyko złamań przy lekach z grupy SSRI.
Serce, sód, krwawienia: na co uważać
Escitalopram wydłuża odstęp QT w EKG, zależnie od dawki. Po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano arytmie komorowe, w tym torsade de pointes, głównie u kobiet z niskim potasem albo z chorobą serca. Przy przewlekłej chorobie serca lekarz rozważa EKG przed startem. Kołatanie, omdlenie, nierówne bicie serca w trakcie leczenia? Pilnie do lekarza.
Inne sygnały ostrzegawcze z ChPL: niski sód we krwi, zwłaszcza u starszych osób, przy marskości wątroby albo z lekami, które obniżają sód; łatwe siniaki i krwawienia, szczególnie z lekami przeciwzakrzepowymi lub NLPZ; pobudzenie z drżeniem, skurczami mięśni i gorączką, typowe dla zespołu serotoninowego; faza maniakalna; nowe drgawki; ból oka z pogorszeniem widzenia. Masz cukrzycę? SSRI mogą zmieniać poziom glukozy, więc mierz cukier uważniej.
Kto nie może brać Elicei
Ciąża: ChPL mówi, że Elicei nie należy stosować w ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne i po dokładnym rozważeniu ryzyka. SSRI w późnej ciąży wiążą się z ryzykiem nadciśnienia płucnego u noworodka: około 5 przypadków na 1000 ciąż wobec 1-2 na 1000 w populacji ogólnej. Karmienie piersią w trakcie leczenia nie jest zalecane.
- uczulenie na escitalopram albo dowolny składnik tabletki;
- rozpoznane wydłużenie QT, także wrodzony zespół długiego QT;
- równoległe leczenie czymkolwiek, co wydłuża QT. ChPL podaje przykłady: leki antyarytmiczne klas IA i III, część neuroleptyków (pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol), leki trójpierścieniowe, niektóre antybiotyki, np. moksyfloksacyna, oraz leki przeciwhistaminowe, wśród nich hydroksyzyna;
- leczenie nieselektywnymi nieodwracalnymi inhibitorami MAO, a także moklobemidem lub linezolidem. Po odstawieniu nieodwracalnego inhibitora MAO escitalopram włącza się dopiero po 14 dniach, a w odwrotnej kolejności przerwa to minimum 7 dni.
Alkohol i prowadzenie auta przy escitalopramie
ChPL nie spodziewa się interakcji escitalopramu z alkoholem. Mimo to picie alkoholu w trakcie leczenia nie jest zalecane, tak jak przy innych lekach działających na psychikę. Alkohol nasila też objawy, które leczysz.
Kierowca? W badaniach escitalopram nie zaburzał sprawności intelektualnej ani psychofizycznej. Charakterystyka zastrzega jednak, że każdy lek psychoaktywny może osłabić osąd i refleks. Na starcie leczenia sprawdź, jak reagujesz, zanim wsiądziesz za kierownicę.
Inne leki: z czym ostrożnie
Zespół serotoninowy grozi przy łączeniu z tryptanami (np. sumatryptanem), opioidami (np. tramadolem) i tryptofanem. Ostrożność dotyczy też litu, ziela dziurawca, leków obniżających próg drgawkowy i bupropionu.
Omeprazol, ezomeprazol, flukonazol, fluwoksamina i cymetydyna mogą podnieść stężenie escitalopramu. Z kolei escitalopram może zwiększać stężenie leków rozkładanych przez CYP2D6, np. metoprololu, flekainidu czy niektórych leków przeciwdepresyjnych. Leki przeciwzakrzepowe wymagają kontroli krzepnięcia na początku i na końcu leczenia. Pokaż lekarzowi wszystko, co bierzesz, także suplementy.
Psychotrop i uzależnienie: jak jest z Eliceą
W mowie codziennej psychotrop to każdy lek działający na psychikę. Nawet ChPL Elicei porównuje escitalopram do innych leków psychotropowych w tym szerokim sensie. Prawnie to jednak nie jest substancja psychotropowa: escitalopramu nie ma na urzędowym wykazie. Stąd zwykła kategoria Rp.
Uzależnienia nie ma w tabeli działań niepożądanych Elicei. Jest za to zjawisko odstawienia. W badaniach objawy po przerwaniu leku zgłosiło około 25% osób na escitalopramie i 15% na placebo. Typowe: zawroty głowy, wrażenie przechodzącego prądu, mrowienia, bezsenność, wyraziste sny, rozdrażnienie, nudności, pocenie. Zwykle mijają w 2 tygodnie, czasem trwają 2-3 miesiące lub dłużej. Dlatego nie kończ leczenia z dnia na dzień. Schodzenie z dawki planuje lekarz.
Zamienniki Elicei i odpłatność
Escitalopram ma w Polsce wiele marek: m.in. Escitil, Mozarin, Depralin, Aciprex, Lexapro, Pralex i Nexpram. Zamiennikiem jest produkt z tą samą substancją, mocą i postacią. Może różnić się składnikami pomocniczymi, np. laktozą, i kształtem tabletki.
Zamianę omawiasz z farmaceutą albo lekarzem. Odpłatność zależy od apteki, opakowania i refundacji. Aktualny stan sprawdzisz w obwieszczeniu Ministra Zdrowia z wykazem leków refundowanych. Kwot tu nie znajdziesz.
Jak przedłużyć leczenie Eliceą
Elicea jest na receptę. Nie kupisz jej legalnie bez recepty. Tabletki z nielegalnego źródła mogą być podróbką o nieznanym składzie.
Start leczenia to wizyta u psychiatry: rozpoznanie i wybór pierwszego leku. Online kontynuujesz terapię, która już trwa i ma dokumentację. Robisz to tak: formularz z wywiadem, załączone dokumenty, ocena lekarza. Pytania lekarz zadaje na czacie. Lekarz może odmówić, jeśli coś budzi wątpliwości. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi. Szczegóły usługi: recepta na leki psychiatryczne online.
Ile czasu masz na wykup? Dla e-recepty limit wynosi maksymalnie 365 dni. Antybiotyki mają 7 dni, a preparaty ze środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi 30 dni. Escitalopram nie jest w tej ostatniej grupie.
Tu nie ma na co czekać. Jeśli myślisz o odebraniu sobie życia albo czujesz, że dłużej nie dasz rady, nie wypełniaj wniosku - zadzwoń od razu. Te numery działają szybciej niż jakakolwiek e-konsultacja:
- 116 123 - telefon dla dorosłych w kryzysie, całą dobę, bezpłatnie
- 800 70 2222 - Centrum Wsparcia, całą dobę, bezpłatnie
- 112 - gdy życie jest w bezpośrednim niebezpieczeństwie