Ketrel bez tajemnic: kwetiapina, jej działanie, skutki uboczne i recepta na kontynuację

Ketrel w pigułce: co to za lek

Ketrel to nazwa handlowa. W środku jest kwetiapina, atypowy lek przeciwpsychotyczny (kod ATC N05AH04). Podmiotem odpowiedzialnym jest Celon Pharma S.A.

Kwetiapina i jej aktywny metabolit, norkwetiapina, działają w mózgu na kilka typów receptorów naraz: serotoninowe 5HT2, dopaminowe D1 i D2, histaminowe oraz adrenergiczne. Według charakterystyki blokuje receptory 5HT2 bardziej wybiórczo niż D2. To ma odpowiadać za efekt przeciwpsychotyczny i za rzadsze objawy pozapiramidowe niż przy starszych neuroleptykach.

Opis samej substancji, niezależny od marki, znajdziesz na stronie o kwetiapinie.

Na co pomaga Ketrel według charakterystyki

Punkt 4.1 ChPL Ketrel wymienia dwa obszary. Pierwszy to schizofrenia. Drugi to choroba dwubiegunowa, a w niej trzy sytuacje:

• epizody maniakalne o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu,
• epizody ciężkiej depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej,
• zapobieganie nawrotom manii albo depresji u osób, które wcześniej dobrze zareagowały na kwetiapinę.

Ketrel na sen? Co mówi ChPL

Bezsenności nie ma na liście wskazań Ketrelu. Senność to w charakterystyce działanie niepożądane, nie cel leczenia. Jeśli lekarz przepisał Ketrel i pytasz, ile przed snem go brać, odpowiedź jest w Twoim zaleceniu i na ulotce. Porę i dawkę ustala lekarz, bo dla każdego wskazania schemat jest inny.

Ketrel możesz przyjmować z jedzeniem albo bez. Tak podaje ChPL: pokarm nie zmienia istotnie wchłaniania kwetiapiny.

Moce i postaci: Ketrel 25 mg, 100 mg, 200 mg oraz Ketrel XR

W obrocie są dwie linie produktu. Ketrel to tabletki powlekane. KETREL XR to tabletki o przedłużonym uwalnianiu, które oddają substancję wolniej. Jednej postaci nie zamieniasz na drugą samodzielnie. Postać wybiera lekarz.

Ile tabletek, jak często i jak zwiększać dawkę: tego tu nie znajdziesz. Schemat zależy od rozpoznania i od tego, jak znosisz lek.

• Ketrel, tabletki powlekane: 25 mg, 100 mg, 200 mg.
• KETREL XR, tabletki o przedłużonym uwalnianiu: 50 mg, 150 mg, 200 mg, 300 mg, 400 mg.
• Ketrel 25 mg zawiera barwnik lak żółcieni pomarańczowej, który może wywołać reakcję alergiczną. Tabletki zawierają też laktozę.

Kiedy Ketrel zaczyna działać

Senność i uspokojenie pojawiają się wcześnie. W badaniach u osób z depresją dwubiegunową występowały zwykle w pierwszych 3 dniach leczenia i miały łagodne lub umiarkowane nasilenie. Przypis do tabeli działań niepożądanych podaje, że senność pojawia się zwykle w pierwszych dwóch tygodniach leczenia i zazwyczaj ustępuje przy dalszym stosowaniu.

Poprawa nastroju to inna skala. ChPL zaznacza, że przy depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej może przyjść dopiero po kilku pierwszych tygodniach albo później. Do tego czasu ChPL zaleca ścisłą kontrolę lekarską. Okres półtrwania kwetiapiny to około 7 godzin, norkwetiapiny około 12 godzin.

Skutki uboczne Ketrelu: częste i alarmowe

Charakterystyka wymienia jako bardzo częste, czyli u co najmniej 1 na 10 osób:

• suchość w ustach, senność, ból i zawroty głowy,
• przybieranie na wadze, głównie w pierwszych tygodniach leczenia,
• wyższe trójglicerydy i cholesterol LDL, niższy cholesterol HDL,
• spadek hemoglobiny, objawy pozapiramidowe, objawy odstawienia.
• Do częstych należą m.in. większy apetyt, zaparcie, niestrawność, kołatanie serca, spadki ciśnienia przy wstawaniu, niewyraźne widzenie i dziwaczne sny.
• Natychmiast do lekarza: gorączka, ból gardła albo osłabienie (ChPL każe wtedy sprawdzić krwinki białe), sztywność mięśni z wysoką temperaturą, silne zaparcie, wysypka z pęcherzami.

Tycie, cukier i lipidy: co kontrolować

Ketrel a tycie to częste pytanie. ChPL podaje przyrost masy ciała jako bardzo częsty i każe go kontrolować. Zaleca też ocenę glukozy i lipidów na starcie i badania kontrolne w trakcie. Tabela 4.8 podaje wzrost glukozy do poziomu hiperglikemii jako częsty, a cukrzycę jako niezbyt częstą. Punkt 4.4 opisuje rzadkie przypadki hiperglikemii i cukrzycy z kwasicą ketonową lub śpiączką, niekiedy zakończone zgonem. Pragnienie, częste oddawanie moczu i wilczy apetyt to sygnał, żeby zgłosić się do lekarza.

Myśli samobójcze lub nagłe pogorszenie nastroju, zwłaszcza na początku leczenia, po zmianie dawki i u osób przed 25. rokiem życia, wymagają kontaktu z lekarzem od razu. W bezpośrednim zagrożeniu dzwoń pod 112.

Kto przy Ketrelu musi uważać bardziej

Część osób wymaga ostrożniejszego prowadzenia leczenia. Charakterystyka wskazuje kilka takich grup:

• Choroby serca i naczyń mózgowych: kwetiapina może obniżać ciśnienie przy wstawaniu i powodować zawroty, a to grozi upadkiem.
• Wydłużony odstęp QT w rodzinie, niski potas lub magnez, niewydolność serca: lekarz ocenia ryzyko zaburzeń rytmu.
• Osoby starsze: klirens kwetiapiny jest u nich o około 30 do 50% mniejszy niż u dorosłych do 65. roku życia, a upadki zdarzają się łatwiej.
• Padaczka w wywiadzie, cukrzyca albo jej czynniki ryzyka, zaburzenia połykania i skłonność do zaparć.
• Czynniki ryzyka zakrzepicy żylnej: lekarz ocenia je przed leczeniem i w jego trakcie.

Przeciwwskazania i leki, z którymi Ketrel się nie łączy

Ketrelu nie wolno stosować przy nadwrażliwości na kwetiapinę lub składnik tabletki. Przeciwwskazane jest też jednoczesne branie leków hamujących enzym CYP3A4. ChPL wymienia tu erytromycynę i klarytromycynę, azolowe leki przeciwgrzybicze, inhibitory proteazy HIV oraz nefazodon. Przy ketokonazolu ekspozycja na kwetiapinę rosła od 5 do 8 razy.

Ostrożności ChPL wymaga przy lekach serotoninergicznych (SSRI, SNRI, inhibitory MAO, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne), bo rośnie ryzyko zespołu serotoninowego, czyli stanu, który może zagrażać życiu. To samo przy lekach wydłużających odstęp QT. Karbamazepina i fenytoina obniżają stężenie kwetiapiny. Soku grejpfrutowego charakterystyka nie zaleca. Pełną listę swoich leków pokaż lekarzowi.

Ketrel nie jest wskazany u osób poniżej 18 lat. Nie jest też zatwierdzony do leczenia objawów psychotycznych w otępieniu u osób starszych.

Alkohol, kierownica i ciąża

Ketrel a alkohol: ChPL każe zachować ostrożność przy łączeniu kwetiapiny z alkoholem i innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy. Oba nasilają senność i spowalniają reakcje. Alkohol charakterystyka wymienia też wśród czynników sprzyjających zapaleniu trzustki. Zanim wypijesz, zapytaj lekarza.

Prowadzenie auta i obsługa maszyn odpadają, dopóki nie poznasz swojej reakcji na lek. To zalecenie z punktu 4.7.

W ciąży kwetiapina może być stosowana tylko wtedy, gdy korzyść uzasadnia ryzyko dla płodu. Noworodki matek, które przyjmowały lek w trzecim trymestrze, wymagają ścisłego monitorowania, bo mogą u nich wystąpić objawy pozapiramidowe lub objawy odstawienia. Danych o przenikaniu kwetiapiny do mleka jest bardzo mało, dlatego z lekarzem decydujesz, czy przerwać karmienie piersią, czy leczenie.

Psychotrop, benzodiazepina, nałóg: jak jest z Ketrelem

Kwetiapiny nie ma w wykazie substancji psychotropowych. Z benzodiazepinami też nie ma wiele wspólnego: według ChPL praktycznie nie wiąże się z ich receptorami. Czym różnią się benzodiazepiny, opisujemy w przeglądzie tej grupy leków.

Nie znaczy to, że lek wolno rzucić z dnia na dzień. Po nagłym przerwaniu opisywano m.in. nudności, wymioty, biegunkę, bezsenność, ból i zawroty głowy oraz rozdrażnienie. ChPL zaleca odstawianie stopniowe, rozłożone na co najmniej jeden do dwóch tygodni. Plan zmniejszania ustala lekarz.

Zamienniki Ketrelu i gdzie sprawdzić cenę

Kwetiapinę mają też inne marki, m.in. Kventiax i Ketipinor. Zamiennik dobiera lekarz albo farmaceuta w aptece. Liczy się ta sama substancja, moc i postać: tabletka powlekana to nie to samo co tabletka o przedłużonym uwalnianiu. Inne produkty mogą mieć też inny zakres wskazań.

Cena zależy od opakowania i od refundacji. Aktualne kwoty i odpłatność sprawdzisz w wykazie leków refundowanych Ministra Zdrowia albo w aptece.

Recepta na Ketrel: jak przedłużyć leczenie

Ketrel to lek na receptę. Ketrelu nie kupisz bez recepty, a oferty z nielegalnych źródeł niosą ryzyko podróbki. Rozpoznanie i wybór pierwszego leku zostają przy psychiatrze na wizycie.

U nas złożysz wniosek o receptę na kontynuację leczenia, które już trwa i ma dokumentację. Wypełniasz formularz z wywiadem. Wniosek ocenia lekarz, lek. Damian Wojno. Pytania dodatkowe padają na czacie. Lekarz może odmówić. Opłata dotyczy oceny wniosku, więc przy odmowie nie podlega zwrotowi. Szczegóły masz w opisie e-recepty psychiatrycznej i w poradniku o recepcie na kontynuację.

Przygotuj przed startem:

• nazwę, moc i postać leku, który bierzesz (np. Ketrel 25 mg, tabletki powlekane),
• ostatnią kartę informacyjną lub zalecenia od psychiatry,
• listę wszystkich innych leków i suplementów,
• informację o ciąży, karmieniu piersią i chorobach serca.
• Prawo w skrócie: art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty pozwala wystawić receptę niezbędną do kontynuacji leczenia bez badania, jeśli uzasadnia to stan zdrowia opisany w dokumentacji medycznej.
• Kwetiapina nie jest substancją psychotropową, więc e-receptę zrealizujesz w ogólnym terminie, który nie może przekroczyć 365 dni. Krótsze terminy Prawo farmaceutyczne przewiduje dla antybiotyków (7 dni) i dla leków ze środkami odurzającymi lub substancjami psychotropowymi (30 dni).

Substancja czynna

• Kwetiapina

Źródła

• Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketrel (URPL)
• Ulotka dla pacjenta Ketrel (URPL)
• ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty
• ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne
• rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych